Araştırmalara göre inceleme
Kışın yüzde kuruluk: yüz yıkadıktan sonra cilt neden gerilir. İngiltere'de yapılan bir çalışmada kadınların cildinin üst katmanında kışın, hücreler arasındaki yağlı “harç” olan lipitler ilkbahar ve yaza göre belirgin şekilde azdı; buna kaloriferlerin kuruttuğu hava ve yüz yıkama da ekleniyor
Soğuklar başlayınca yüz pürüzlenir ve pul pul dökülür, yıkadıktan sonra cilt öyle gerilir ki hemen bir şey sürmek istersiniz. Aşağıda kışın yüz cildinin neden kuruduğunu, yıkadıktan sonra neden gerildiğini ve dermatologların neler önerdiğini anlatıyoruz.
01Sorun
Kışın yüz pullanıyor, yıkadıktan sonra cilt geriliyor
Soğuklarla birlikte pek çok kişi yüz cildinin değiştiğini fark eder. Yanaklar ve alın pürüzlüdür, burun kenarı pul pul olur, yıkadıktan sonra yüz gerilir ve bazen krem bile yetmez.
İnsanlar hep aynı soruları soruyor. Cilt neden özellikle kışın kurur, musluk suyunun bunda payı var mı ve soğukta nemlendirici krem sürmek cilde gerçekten zarar verir mi?
Bu sorulardan ilkini bilim insanları araştırmış. İngiltere'de farklı yaşlardaki kadınlardan yılın farklı mevsimlerinde yüz, el ve bacak derisinin üst katmanı yapışkan bantla alınmış. Kışın hücreler arasındaki yağlı “harç” olan lipitler bu bölgelerin hepsinde ilkbahar ve yaza göre belirgin şekilde azmış. Çalışmayı Unilever şirketinin araştırmacıları yapmış.
Ama kış işin yalnızca bir kısmı. İnsanlar üzerinde yapılan araştırmaları ve dermatologların önerilerini topladık; kaloriferlerin ve yüz yıkamanın cildi nasıl kuruttuğunu ve buna karşı neler yapılabileceğini anlatacağız.
Açık tartışmalardan sözler
- “Yüzümü yıkadıktan sonra cildim geriliyor ve yanıyor. Ne yapmalıyım?”
- “Soğuk havalarda alnım ve yanaklarım sürekli kuruyor.”
- “Yüz için sabun aldım, kullandıktan sonra cildim gıcırdıyor. Bu iyi mi kötü mü? Ne anlama geliyor ki?”
- “Yüzümdeki cilt kupkuru, zımpara gibi... ne yapmalı?”
02Kış
Kışın yüz cildi neden kurur ve pul pul dökülür
Cildin en üst katmanına boynuz tabaka (stratum korneum) denir. Hücrelerinin arasında lipitler, yani yağlı maddeler bulunur; bunların arasında seramidler de vardır. Hepsini hücre tuğlaları arasındaki harç gibi düşünebilirsiniz.
Yukarıda anlattığımız İngiliz çalışmasında ikinci bir bulgu daha var: yaş ilerledikçe lipitler, özellikle de seramidler azalıyordu.
Aynı Unilever araştırmacıları kışın lipitlerin bileşiminin de değiştiğini fark etmiş. Cildin seramidlerinden birinde linoleik yağ asidi daha az, oleik asit daha fazlaymış. Yazarlar, kışın görülen bu lipit, özellikle seramid azlığının muhtemelen bu mevsimde cilt kuruluğunun ortaya çıkmasıyla ilişkili olduğunu yazıyor.
Seramidlerle kuruluk arasındaki ilişkiyi Japonya'da da görmüşler. Bacak derisi kuru olan 20 kişide kuruluk, pürüzlülük ve pullanma boynuz tabakadaki seramid düzeyiyle yakından örtüşüyordu: seramid ne kadar azsa cilt o kadar kuruydu. Bu bir ilişki, kanıtlanmış bir neden değil. Çalışmanın ilk yazarı kozmetik şirketi Kao'nun çalışanı.
Kışın en çok yüz etkileniyor. Japonya'daki Tohoku Üniversitesi'nin dermatologları, açıkta kalan yüz cildinin boynuz tabakasının kuru ve soğuk kışta, aynı kişilerin sıcak ve nemli yazına göre çok daha kötü durumda olduğunu yazıyor. Başka bir çalışmada sekiz Japon kadının alın derisi kapalı ortamda kışın yaza göre daha kuruydu.
Bu çalışmaların neredeyse hepsi küçük ve bir kısmını kozmetik şirketleri yapmış. Ama hepsi aynı noktada birleşiyor: kışın cildin boynuz tabakasının yapısı ve işleyişi yaza göre daha zayıf.
Kışın yüz cildine hem evde hem dışarıda özen göstermek gerekiyor. Katalogda huş ağacı suyu ve deniz iğdesi içeren kapsül esans ve kremden oluşan, cildi derinlemesine nemlendiren ve ışıltı katan bir set var. İçeriğini ayrı bir sayfada topladık.
Esans ve kreme göz at03Kalorifer
Kalorifer yüz cildini kurutur mu
Kışın günün neredeyse tamamını kaloriferlerin yandığı kapalı ortamlarda geçiriyoruz. Oradaki hava sıcak ve kuru, cilt de bundan etkileniyor.
Japon kozmetik şirketi Shiseido kuru havanın cilde ne yaptığını incelemiş. Kuru havada yalnızca üç saat sonra yanak ve ön kolun boynuz tabakasındaki su azalmış; fark istatistiksel olarak anlamlıymış, yani tesadüf değilmiş. Cilt yüzeyinin dokusu da değişmiş.
Kore'de kadınlar, ısıtıcının sıcaklığı 25 derecede tuttuğu ve nemin %20'nin altında olduğu bir odada 6 saat oturmuş. Bu sürede ön koldan deri yoluyla su kaybı %26,7 artmış. Yüzde nem ve su kaybı değişmemiş; yazarlar bunu cildin doğal yağıyla (sebum) açıklıyor. Buna karşılık cihazla ölçülen yüz pürüzlülüğü ve kızarıklığı artmış. Çalışmayı Celltem Pharm şirketinin çalışanları yapmış.
Odanın ne kadar sıcak olduğu da önemli. Finlandiya'daki ofislerde kuruluk hissi 22 derecenin üzerindeki her derecede artıyordu; hava nemlendirilse de nemlendirilmese de. Başka bir denemede bir ofis binasının bir kanadında hava %30–40'a kadar nemlendirilmiş, diğerinde nemlendirilmemiş; 211 çalışan nemlendirme haftalarında kuruluktan daha az şikâyet etmiş. İki çalışmada da insanlar cilt, göz, boğaz ve burundaki genel kuruluğu kendileri değerlendirmiş.
04Yüz yıkama
Yüz yıkadıktan sonra cilt neden gerilir
Pek çok kişi yıkadıktan sonraki gerginliği cildin temiz olduğunun işareti sayar. Ama Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), sıradan sabunların ve duş jellerinin genellikle cildi kuruttuğunu yazıyor.
Gerginlik hissinin neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmiyor. L'Oréal şirketinin de katıldığı bir çalışmanın yazarları işin mekanikte olduğunu düşünüyor: temizleyici ürün boynuz tabakayı sertleştiriyor. Çalışmalarında kadınlardaki gerginlik hissi, cilt nemi ölçümleriyle örtüşmemiş. Ama bu tek bir çalışma ve kaç katılımcı olduğu açıklamada belirtilmemiş.
Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), ABD'deki dermatologları bir araya getiriyor. Yüz yıkamak için alkol ve aşındırıcı içermeyen, yani cildi ovan sert parçacıklar bulunmayan yumuşak bir temizleyici öneriyor. AAD yüzü ılık suyla ıslatmayı ve ürünü parmak uçlarıyla sürmeyi öneriyor, çünkü lif, sünger ve parmak dışındaki her şey cildi tahriş edebilir. Yüzü günde en fazla iki kez ve bir de terledikten sonra yıkamayı öneriyor.
Yüz yıkadıktan sonra katalogdaki setle bakım 2 adımda yapılır: önce kapsül esans, sonra krem. Ürünler hızla emilir ve yapışkanlık bırakmaz; içeriklerini setin sayfasında topladık.
Esans ve kreme göz at05Su ve sabun
Yüz sıcak suyla ve sabunla yıkanır mı
Su sıcaklığının cilde etkisi deneyle incelenmiş. On gönüllünün ön koluna dört gün üst üste %5'lik bir temizleyici madde, sodyum lauril sülfat çözeltisi 4, 20 ve 40 derecede sürülmüş. Çözelti ne kadar sıcaksa cilt o kadar çok zarar görmüş; yazarlar, yıkanırken suyun sıcaklığının tahriş oluşumunu güçlü şekilde etkilediğini yazıyor.
Dört gün üst üste sürülen böyle bir çözelti sıradan yüz yıkamadan çok daha serttir ve yüzde denenmemiştir. Dermatologların önerisi de deneyle çelişmiyor: AAD yüzü ılık suyla ıslatmayı, duşta ya da küvette beş ile on dakika arasında yıkanmayı öneriyor.
Sabunun ayrı bir sorunu var. 330 kişilik bir çalışmada cildin doğal asitliği, yani pH'ı ortalama 4,7 bulunmuş, yani 5'in altında. Avrupa'da pH'ı yaklaşık 8 olan musluk suyu bile cildin pH'ını 6 saate kadar yükseltiyor. Test edilen 64 sabunun 53'ünün pH'ı ise 9 ile 10 arasındaymış, yani alkalilermiş. Cilt ve su çalışmasını Sara Lee şirketinin araştırmacıları yapmış. Sabun çalışmasında cilt değil, sabunların kendisi ölçülmüş.
Pek çok kişi kireçli (sert) suyu suçluyor ve bunun bir dayanağı var. Bir deneyde, bir kısmı cilt hastalığı olmayan, bir kısmı doktorların atopik dermatit dediği egzaması olan 80 katılımcı cildini farklı sertlikteki suda sodyum lauril sülfatla yıkamış. Sert sudan sonra ciltte anlamlı ölçüde daha fazla temizleyici madde kalmış, cilt de daha fazla su kaybetmiş; en çok egzaması olan kişilerin bir kısmında. Bu çalışmayı su yumuşatıcı üreticisi Harvey finanse etmiş. Evde yumuşatıcının işe yarayıp yaramadığı ise incelenmemiş.
06Krem
Kışın hangi krem gerekir ve ne zaman sürülmeli
Doktorlar yüz yıkadıktan sonra cildi kremsiz bırakmamayı öneriyor. NHS, yumuşatıcı nemlendiricilerin cildi nemi tutan koruyucu bir filmle kapladığını yazıyor. NHS'e göre bunları yıkandıktan sonra, cilt kurulanır kurulanmaz sürmek gerekiyor.
Yüzün bu ürünlere özellikle ihtiyacı var. NHS, yüzün ve ellerin vücudun diğer bölgelerinden daha çok soğuğa ve rüzgâra açık olduğunu açıklıyor. AAD ise kremi, yıkadıktan sonra cilt henüz nemliyken sürmeyi öneriyor.
Kremin kışın işe yarayıp yaramadığı doğrudan yüzde denenmiş. Japonya'da 16 genç kadın 6 hafta boyunca günde iki kez yüzün bir yarısına nemlendirici krem sürmüş, diğer yarısını kremsiz bırakmış. Krem sürülen tarafta cilt anlamlı ölçüde daha nemliymiş ve daha az su kaybediyormuş.
Hangi kremin seçileceği kesin olarak bilinmiyor. Tıbbi araştırmaları inceleyen Cochrane kuruluşu, egzaması olan kişilerde nemlendiricilerle yapılan 77 denemeyi bir araya getirmiş ve bir ürünün diğerinden daha iyi olduğuna dair güvenilir kanıt bulamamış. AAD ise merhem ve kremlerin cilde daha fazla nem verdiğini ve losyonlardan daha etkili olduğunu yazıyor.
Ama içerik hakkında bazı şeyler biliniyor. İngiltere'de eczanede satılan, yaklaşık %1 oranında aynı temizleyici maddeyi, sodyum lauril sülfatı içeren “sulu krem” (aqueous cream), altı gönüllünün ön kolunda boynuz tabakayı ortalama %12 inceltmiş. NHS egzaması olan kişilere bu kremi kullanmamalarını öneriyor, çünkü cildi tahriş edebilir. 78 gönüllüyle yapılan bir denemede basitleştirilmiş içerikli kremler ve lipitsiz bir jel 7 haftada deri yoluyla su kaybını artırmış, sıradan bir krem ise tersi yönde etki etmiş. Yazarlar, ürünün hangi yönde etki edeceğinin içeriğine bağlı olduğunu yazıyor.
Huş ağacı suyu ve deniz iğdesi içeren setin sayfasında esansın ve kremin içeriği ile sürülme sırası yer alıyor.
Esans ve kreme göz at07Ne yapmalı
Kışın yüz cildi kuruyorsa ne yapmalı
Yüzünü ılık suyla yıka
AAD yüzü ılık suyla ıslatmayı öneriyor; 10 gönüllüyle yapılan deneyde de 40 derecelik çözeltideki temizleyici madde cildi 20 ve 4 dereceye göre daha çok tahriş etmiş.
Sabun yerine yumuşak bir temizleyici kullan
NHS sıradan sabunların ve duş jellerinin genellikle cildi kuruttuğunu yazıyor; AAD ise alkolsüz, aşındırıcı olmayan yumuşak bir temizleyiciyi ve lif yerine parmak uçlarını öneriyor.
Yüzünü günde en fazla iki kez yıka
AAD böyle öneriyor; bir de terledikten sonra yıkamayı.
Kremi cilt nemliyken sür
AAD kremi henüz nemli cilde sürmeyi öneriyor; NHS ise yüzün ve ellerin soğuğa ve rüzgâra en açık bölgeler olduğunu ve kremin onlar için özellikle gerekli olduğunu yazıyor.
Kremin içeriğine bak
78 gönüllüyle yapılan bir denemede bazı kremler deri yoluyla su kaybını artırmış, sıradan bir krem ise tersi yönde etki etmiş; yazarlar, ürünün hangi yönde etki edeceğinin içeriğine bağlı olduğunu yazıyor. Egzaması olan kişilerdeki denemeleri toplayan Cochrane derlemesi, bir nemlendiricinin diğerinden daha iyi olduğuna dair güvenilir kanıt bulamamış. NHS ise egzaması olan kişilere temizleyici madde içeren İngiliz “sulu kremi”ni kullanmamalarını öneriyor.
Odayı fazla ısıtma
Finlandiya'daki ofislerde kuruluk hissi 22 derecenin üzerindeki her derecede artıyordu. Nemlendirici cihazın varsa AAD onu yatak odasına koyup gece çalıştırmayı öneriyor.
08Yanlış bilinenler
Gıcırdayan cilt, su ve soğukta krem: kış önerileri hakkında neler biliniyor
- Yanlış bilinen
Yıkadıktan sonra cilt gıcırdıyorsa temiz demektir
BilgiNHS sıradan sabunların ve duş jellerinin genellikle cildi kuruttuğunu yazıyor. AAD yüzü alkolsüz, aşındırıcı olmayan yumuşak bir temizleyiciyle, ılık suyla ve parmak uçlarıyla yıkamayı öneriyor.
Kaynak 10 - Yanlış bilinen
Yüzü hiçbir ürün kullanmadan yalnızca suyla yıkamak en doğrusudur
BilgiCildin pH'ı ortalama 4,7 civarında; Avrupa'da pH'ı yaklaşık 8 olan musluk suyu ise onu 6 saate kadar yükseltiyor. AAD yüzü alkolsüz, aşındırıcı olmayan yumuşak bir temizleyiciyle yıkamayı öneriyor; NHS ise yıkandıktan sonra, cilt kurulanır kurulanmaz bir nemlendirici sürmeyi öneriyor.
Kaynak 15 - Esans ve kreme göz at
- Yanlış bilinen
Kışın nemlendirici krem kullanılmaz, içindeki su soğukta donar
BilgiSoğuğa çıkmadan önce sürülen kremin cilde zarar verdiğini gösteren bir deney bulamadık. Japonya'daki bir deneyde ise 16 kadın 6 hafta boyunca yüzün bir yarısına nemlendirici krem sürmüş; o taraf daha nemliymiş ve daha az su kaybediyormuş.
Kaynak 04 - Yanlış bilinen
Kuru cilde yalnızca yağlı krem gerekir, losyon işe yaramaz
BilgiAAD merhem ve kremlerin losyonlardan daha etkili olduğunu yazıyor. Ama egzaması olan kişilerde yapılan 77 denemeyi toplayan Cochrane derlemesi, bir nemlendiricinin diğerinden daha iyi olduğuna dair güvenilir kanıt bulamamış.
Kaynak 18
Katalogdaki huş ağacı suyu ve deniz iğdesi içeren set: kurumuş, yorgun cilt için derin nem.
Esans ve kreme göz at09Kaynaklar
Kaynaklarda tam olarak ne yazıyor
Farklı yaşlardaki kadınların yüz, el ve bacaklarından bantla alınan boynuz tabaka lipitleri. Kışın tüm bölgelerde lipitler ilkbahar ve yaza göre belirgin şekilde az; yaşla birlikte tüm temel lipitlerin, özellikle seramidlerin düzeyi anlamlı ölçüde düşüyor. Yazarlar: Unilever araştırma merkezi.
Kışın lipitler, özellikle seramidler çok daha az; bu muhtemelen bu mevsimde cilt kuruluğunun ortaya çıkmasıyla ilişkili. Kış aylarında seramid 1'de linoleik asit daha az, oleik asit daha fazla. Yazarlar: Unilever Research.
Bacak derisi kuru olan 20 kişi. Kuruluk göstergeleri (iletkenlik, kuruluk, pürüzlülük, pullanma) boynuz tabakadaki seramid düzeyiyle güçlü şekilde ilişkili. İlk yazar: Kao Corporation.
Açıktaki yüz cildinde boynuz tabakanın özellikleri kuru ve soğuk kışta, aynı kişilerin sıcak ve nemli yazına göre çok daha kötü. 16 genç kadın 6 hafta boyunca günde iki kez yüzün bir yarısına nemlendirici krem sürmüş, diğer yarısı kremsiz kalmış; krem sürülen tarafta nem anlamlı ölçüde yüksek, deri yoluyla su kaybı düşük.
- Esans ve kreme göz at
Cilt hastalığı olmayan sekiz Japon kadın, şubat–mart ve temmuz: su buharı püskürtücüsü olmayan odada alın ve göz dış köşesindeki cilt iletkenliği (cilt neminin göstergesi) yazın kışa göre anlamlı ölçüde yüksek.
Düşük nemli ortamda kısa süre kalma: yanak ve ön koldaki boynuz tabakanın su içeriği 3. ve 6. saatte anlamlı ölçüde azalmış, cilt yüzeyinin dokusu değişmiş. Yazarlar: Shiseido araştırma merkezi.
20–59 yaş arası Koreli kadınlar, ocak ve şubat: 25 °C'de ve %20'nin altında nemde 6 saat (ısıtıcı). Ön koldaki su kaybı 6 saatte %26,7 artmış; yüzdeki nem ve su kaybı anlamlı ölçüde değişmemiş (yazarlar bunu sebumla açıklıyor); cihazla ölçülen yüz pürüzlülüğü ve kızarıklığı artmış. 20 katılımcı (yüz) ve 12 katılımcı (ön kol). Yazarlar: Celltem Pharm şirketinin araştırma enstitüsü.
Ofis çalışanları, nemlendirmesiz 230 ve nemlendirmeli 233 anket. Belirtilerin şiddeti ve kuruluk hissi, nemlendirme olsa da olmasa da 22 °C'nin üzerindeki her derecede artmış.
- Esans ve kreme göz at
Pasila ofis merkezinde çapraz deneme, analizde 211 çalışan. Bir kanat %30–40'a kadar nemlendirilmiş, diğeri nemlendirilmemiş (doğal nem %20–30). Kuruluk belirtileri puanı (cilt, göz, boğaz, burun) nemlendirme döneminde anlamlı ölçüde düşük.
Sıradan sabunlar, şampuanlar ve duş jelleri genellikle cildi kurutur. Emolyanlar cildi nemi tutan koruyucu bir filmle kaplar; yıkandıktan sonra, cilt kurulanır kurulanmaz sürülmeleri önerilir; eller ve yüz için özellikle önemli, çünkü soğuğa ve rüzgâra en açık bölgeler bunlar.
Temizleyici ürün tüm kadınlarda boynuz tabakanın sertliğini artırıyor; gerginlik hissi ile korneometre ile ölçülen nem ve su kaybı arasında ilişki bulunmamış. Katılımcı sayısı açıklamada belirtilmemiş; çalışmaya L'Oréal katılmış.
Alkolsüz, aşındırıcı olmayan yumuşak temizleyici; yüzü ılık suyla ıslatıp ürünü parmak uçlarıyla sürmek; lif, file sünger ve parmak dışındaki her şey cildi tahriş edebilir; yüzü günde en fazla iki kez ve terledikten sonra yıkamak.
- Esans ve kreme göz at
10 kişi; ön kola 4 gün boyunca 4, 20 ve 40 °C'de %5 sodyum lauril sülfat. Daha sıcak çözelti sürülen bölgelerde cilt hasarı daha fazla; yıkanırken suyun sıcaklığı tahriş oluşumunu güçlü şekilde etkiliyor.
Ilık suyla 5–10 dakika banyo ya da duş; nemlendiriciyi cilt henüz nemliyken sürmek; merhem ve kremler losyonlardan daha etkili; taşınabilir nemlendirici cihaz geceleri yatak odasında; kuruluk sürerse dermatoloğa gitme zamanı.
330 kişi: cildin doğal pH'ı ortalama 4,7, yani 5'in altında; Avrupa'da pH'ı yaklaşık 8,0 olan musluk suyu cildin pH'ını 6 saate kadar yükseltiyor. Yazarlar: Sara Lee Household and Body Care Research.
Test edilen 64 sabunun 53'ünde pH 9,01 ile 10 arasında; cildin pH aralığında yalnızca iki örnek var.
- Esans ve kreme göz at
80 katılımcı. Sert suyla yıkadıktan sonra ciltte anlamlı ölçüde daha fazla sodyum lauril sülfat kalıntısı; kalıntı deri yoluyla su kaybını artırmış ve cildi tahriş etmiş. Çalışmayı, denenen yumuşatıcının üreticisi Harvey Water Softeners finanse etmiş.
Cochrane derlemesi: 77 çalışma, egzaması olan 6603 katılımcı. Bir nemlendiricinin diğerinden daha iyi olduğuna dair güvenilir kanıt bulunamamış.
Altı gönüllünün ön kolu: yaklaşık %1 sodyum lauril sülfat içeren İngiliz eczane “sulu kremi”, hastalıksız cildin boynuz tabakasının kalınlığını ortalama %12 azaltmış ve deri yoluyla su kaybını %20 artırmış.
78 gönüllü, 5 grup, bir ön kolda 7 hafta. Basitleştirilmiş kremler ve lipitsiz jel deri yoluyla su kaybını ve lauril sülfata tepkiyi artırmış, sıradan krem tersi yönde etki etmiş; etkinin yönünü ürünün içeriği belirliyor.
- Esans ve kreme göz at
Sulu krem kullanmayın: cildi tahriş edebilir. Egzamada cilt su toplamış ya da kabuklanmışsa, sulanıyorsa, irinli sivilceler çıkmışsa; ağrıyor, şişiyor ya da ısınıyorsa; birden kötüleşmiş ya da yayılmışsa hemen doktora başvurun.
10Ürünler
Katalogdaki yüz için nemlendirici set
- R00757
Atomy Hydra Brightening Care Set
Huş ağacı suyu ve deniz iğdesi içeren Atomy Hydra Brightening Care seti cildi derinlemesine nemlendirir ve ışıltı katar. Ürünler hızla emilir ve yapışkanlık bırakmaz.
Açıklama atomy.ru ürün sayfasından alınmıştır
Ayrıntılar
11Üye Ol
Satın almaya karar verirseniz yaşadığınız ülkeyi seçin
Üyelik ve satın alma Atomy sitesinde yapılır; biz ürün satmıyoruz, Yandex Metrica ise yalnızca onay verirseniz ziyaretleri sayar.